W Senacie RP zebrał się Senacki Zespół ds. Zrównoważonego Rozwoju, by omówić temat „Standardy w obronie godności. Systemowy model postępowania służb publicznych wobec osób z niepełnosprawnością niewidoczną i neuroróżnorodnością”. Wśród uczestników znaleźli się między innymi reprezentanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, Komendy Głównej Policji, Centralnego Zarządu Służby Więziennej, Krajowej Rady Kuratorów, Państwowego Ratownictwa Medycznego, a także kluczowych instytucji państwowych i środowisk eksperckich. Z ramienia Akademii Policji w Szczytnie obecna była nadkom. Magdalena Figat, Pełnomocnik Komendanta-Rektora ds. osób niepełnosprawnych.
Posiedzenie zainicjowali senator Krzysztof Kwiatkowski, minister sprawiedliwości Waldemar Żurek oraz prezes Fundacji PROBARE dr Ewelina Wojtera-Stasiorowska. Kluczowym zagadnieniem okazała się zmiana perspektywy na neuroróżnorodność – z traktowania jej jako zaburzenia na uznanie za naturalną odmienność ludzkiego funkcjonowania.
Uczestnicy podkreślili konieczność wprowadzania kompleksowych rozwiązań, w tym doskonalenia narzędzi diagnostycznych, organizowania szkoleń dla funkcjonariuszy, tworzenia procedur operacyjnych oraz zacieśniania współpracy z ekspertami i organizacjami pozarządowymi.
Założenia projektu „Standardy w obronie godności” przedstawił wiceprezes Fundacji na rzecz Rozwoju Probacji PROBARE dr Sławomir Stasiorowski. Zwrócił uwagę, że brak jednolitych standardów prowadzi do chaotycznych, reaktywnych decyzji, podnosi ryzyko eskalacji interwencji i błędów w ocenie zachowań.
Proponowany model systemowy ma poprawić bezpieczeństwo, efektywność i spójność działań służb publicznych. Wskazał na cztery fazy wdrożenia standardu na poziomie państwowym: diagnozę systemową, opracowanie norm, pilotaż oraz pełne wdrożenie ogólnopolskie – z oceną na końcu każdej, gdzie nieudany etap blokuje przejście do następnego.
„Zaufanie do państwa budują nie tylko przepisy, lecz decyzje podejmowane z szacunkiem dla godności, zwłaszcza wobec najsłabszych” – to najważniejsze przesłanie projektu. Debata uwypukliła też znaczenie współpracy międzyresortowej. Opracowanie spójnych standardów jest niezbędne dla ochrony godności osób z niewidocznymi niepełnosprawnościami oraz efektywnego działania instytucji publicznych.
Na zakończeniu posiedzenia prezes Fundacji PROBARE dr Ewelina Wojtera-Stasiorowska zgłosiła wniosek o uchwałę Senatu RP dotyczącą ochrony godności osób neuroróżnorodnych. Senator Krzysztof Kwiatkowski, przewodniczący Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju i Komisji Ustawodawczej, zadeklarował podjęcie prac nad nią legislacyjnych w najbliższej przyszłości.
tekst: nadkom. Magdalena Figat (Instytut Nauk Społecznych WBiNP APwSz)
foto: Tomasz Ozdoba (Kancelaria Senatu)/materiały własne
Relacja z wydarzenia na stronie Senatu RP (odnośnik)
Standardy w obronie godności (odnośnik)